Massage bij kanker
Lange tijd werd gedacht dat massage bij kanker niet veilig was. Men was bang dat het stimuleren van de bloed- en lymfestroom de kanker sneller zou laten groeien of de kans op uitzaaiingen zou vergroten. Inmiddels weten we dat dit niet zo werkt.
Kanker kan zich inderdaad via het bloed en de lymfe verspreiden, maar dat is een ingewikkeld proces. Het is niet zo dat kankercellen zich simpelweg laten meevoeren door een snellere doorstroming. Om ergens anders in het lichaam uit te groeien tot een nieuwe tumor, moeten ze allerlei barrières overwinnen.
Massage heeft maar een lichte en tijdelijke invloed op de bloed- en lymfestroom, veel minder dan bijvoorbeeld bewegen of zelfs een warme douche. Juist bewegen wordt door oncologen aangemoedigd, ook tijdens en na kanker. Massage kan dus ook een veilige en waardevolle aanvulling zijn, zolang deze op de juiste manier wordt gegeven en wordt afgestemd op de persoon.
Aandacht, comfort en veiligheid, juist wanneer je lichaam veel te verduren heeft.
Massage bij kanker draait niet om stevig masseren of het stimuleren van het lichaam, maar om aandacht, comfort en veiligheid. Het gaat om aanraking die ontspanning kan bieden, het welzijn ondersteunt en ruimte geeft aan herstel. Massage bij kanker is maatwerk.Wanneer je kanker hebt, kan er veel veranderen in je leven en in de manier waarop je je lichaam ervaart.
Bezoeken aan ziekenhuizen, behandelingen, vermoeidheid en onzekerheid kunnen veel van je vragen.
Ook jaren na de behandeling kun je nog last hebben van de gevolgen, denk aan spanning voor de controles, verminderde conditie, geen vertrouwen meer in je lichaam.
Dan kan het fijn zijn om even stil te staan en tot rust te komen. Even een moment voor jezelf.
Tijdens de massage is er ruimte voor jou, voor hoe je je voelt en voor wat je op dat moment nodig hebt.
Je hoeft niets en alles mag er zijn. Samen creëren we een moment van aandacht, zachtheid en ontspanning.
Uit onderzoek blijkt dat massage voor een betere nachtrust zorgt en gevoelens als angst, pijn en stress kan verminderen.
Ik heb een opleiding gevolgd in verantwoord masseren bij kanker en bied massages aan die zorgvuldig worden afgestemd op jouw persoonlijke situatie en behoeften.
De opleiding gaf mij de handvatten om met vertrouwen en professionaliteit te werken met mensen die leven met kanker, in elke fase van hun proces. Daarbij zijn kennis van kanker, zorgvuldigheid en afstemming op wat iemand nodig heeft essentieel geweest.
Ik hou rekening met eventuele bijwerkingen van behandelingen, littekens, een gevoelige huid en vermoeidheid.
Ook wanneer je lichaam kwetsbaar aanvoelt, kijken we samen naar wat op dat moment prettig en passend is.
Ik besteed aandacht aan de houding waarin je ligt of zit. Soms is op de buik liggen bijvoorbeeld niet fijn, of kan het niet zo lang, of zit je liever wat omhoog, wil je een extra kussentje of deken over je heen.
Iedereen is anders en iedere situatie vraagt om een eigen benadering. Daarom staan jouw wensen, grenzen en welzijn altijd centraal.
Elke behandeling wordt afgestemd op de actuele situatie, hoe je je voelt en wat je op dat moment aankan.
Hoe je je voelt kan immers per dag verschillen.
Je hoeft even nergens aan te denken of iets te doen.
Je mag ontspannen, tot rust komen en genieten van een moment helemaal voor jezelf.
Wanneer mag je wel of soms niet gemasseerd worden?
Absolute contra-indicatiesIn sommige situaties mag er niet gemasseerd worden. Dat geldt bijvoorbeeld bij:
- Koorts, een actieve ontsteking of een infectie
- Wanneer je ernstig ziek bent
- Onverklaarbare acute klachten
- Trombose of een acute diepveneuze trombose (DVT)
- Osteoporose
- Uitzaaingen in de botten
- Onverklaarbare acute klachten
- Doorgemaakte diepveneuze trombose (DVT)
- Ernstig afwijkende bloedwaarden, bijvoorbeeld een sterk verlaagd aantal bloedplaatjes (minder dan 100) waardoor de kans op bloedingen groter is.
- Actieve tumor of uitzaaiing van een kwaadaardige tumor naar een ander deel van het lichaam
- Bestraalde huid
- Actueel lymfoedeemgebied: een lichaamsdeel waar op dit moment lymfoedeem aanwezig is (een ophoping van vocht).
- Open wond
- Recent operatiegebied
- Medische hulpmiddelen: bijvoorbeeld een pacemaker, port-a-cath, infuus, drain of stoma
De massage moet worden afgestemd op de actuele belastbaarheid:
- Neuropathie: beschadiging of een verminderde werking van zenuwen, bijvoorbeeld als gevolg van chemotherapie. Dit kan zorgen voor tintelingen, een doof gevoel, pijn of overgevoeligheid voor aanraking. Pas de massage hierop aan en wees extra voorzichtig op plekken waar het gevoel verminderd is.
- Chemotherapie/medicatie
- Vermoeidheid
- Chemobrein: problemen met concentratie, geheugen of helder denken die tijdens of na een kankerbehandeling kunnen voorkomen.
- Hematologische maligniteiten: kwaadaardige aandoeningen van het bloed, het beenmerg of het lymfestelsel, zoals leukemie, lymfoom en multipel myeloom.
Oncologisch lymfoedeem
Het lymfestelsel voert normaal gesproken overtollig vocht af uit het lichaam. Bij lymfoedeem werkt deze afvoer niet goed, waardoor vocht zich ophoopt en een zwelling ontstaat.Oncologisch lymfoedeem ontstaat als gevolg van kanker of de behandeling daarvan, bijvoorbeeld door het verwijderen of bestralen van lymfeklieren. Het lymfoedeem verdwijnt meestal niet vanzelf. De behandeling is vaak langdurig en gericht op het verminderen van de zwelling en het onder controle houden van de klachten.
Acuut lymfoedeem
Ontstaat er plotseling lymfoedeem of neemt de zwelling snel toe tijdens of na een kankerbehandeling? Neem dan eerst contact op met je behandelend arts. Het is belangrijk om de oorzaak te laten onderzoeken voordat je een massage ondergaat.
Verhoogd risico op lymfoedeem
Ook als je een verhoogd risico op lymfoedeem hebt, bijvoorbeeld doordat lymfeklieren zijn verwijderd of bestraald, is extra voorzichtigheid nodig. Het risico kan levenslang aanwezig blijven. Geef dit daarom altijd vooraf aan, zodat we samen kunnen bespreken of een behandeling mogelijk is en welke aanpassingen nodig zijn.
Massage bij oncologisch lymfoedeem
Hoewel ik ben geschoold in manuele lymfedrainage, behandel ik geen oncologisch lymfoedeem. Hiervoor is gespecialiseerde oncologische oedeemzorg nodig. Ik masseer het aangedane lichaamsdeel daarom niet.
Bij een verhoogd risico op lymfoedeem, zonder dat er daadwerkelijk lymfoedeem aanwezig is, kan een aangepaste massage soms wel mogelijk zijn. Hierbij houd ik rekening met jouw situatie en vermijd ik het risicogebied of behandel ik dit, indien verantwoord, met minimale druk.
Bij twijfel overleg ik met je behandelend arts of verwijs ik je door naar een gespecialiseerde zorgverlener.
Voor de behandeling van oncologisch lymfoedeem kun je terecht bij een gespecialiseerde huid- en oedeemtherapeut of oedeemfysiotherapeut met kennis van oncologie.
